Stoopkes kippen

De eitjes

 

Hoe komt een ei tot stand?

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersHet proces begint met de enkele duizenden onrijpe eicellen die de kip bij haar geboorte in haar eierstok heeft (een kip heeft maar één eierstok). Als de hen geslachtsrijp is, worden deze eieren één voor één rijp. Een eicel rijpt in zeven tot tien dagen tot dooier waarna de ovulatie plaatsvindt. De ovulatie is het startsein voor de opbouw van de rest van het ei. De eicel, genesteld in de nu voltooide dooier, wordt afgestoten door de eierstok en komt terecht in de trechtervormige opening van de eileider. De eileider is een holle, gekronkelde, flexibele buis met een lengte van ongeveer 75 centimeter. De binnenwand van deze buis bestaat uit klierweefsel, dat verschillende eiwitlagen rond de dooier afzet. Als de hen in de afgelopen weken gepaard heeft, zal het boveneinde van de eileider sperma bevatten, waardoor de eicel bevrucht kan worden.

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersNa ongeveer 15 minuten verdikt het dooiervlies. De dooier is een kogelronde bal van 3 tot 4 centimeter doorsnee en draait in de eileider rond met de draai-as in de lengterichting van de eileider. De kleur van de dooier varieert van geel tot oranje, afhankelijk van de voeding die de dieren hebben gehad. De kleur van de dooier wordt donkerder naarmate er meer caroteen in het voer van de kip zit. Caroteen zit onder andere in wortel. Als de kip dan maar één of twee keer per dag eet, in plaats van de hele dag door, zijn in de eierdooier duidelijk laagjes pigment te onderscheiden. In de dagen voor de ovulatie neemt de eierdooier sterk in grootte toe: er moeten immers voldoende voedingsstoffen in opgeslagen worden voor de broedperiode van drie weken. Een dooier is eigenlijk een eicel met veel reservevoedsel. Bijna iedere dag komt er een nieuwe dooier in het begin van de eileider.

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersNa ongeveer een kwartier bewegen eicel en eidooier zich naar een ander gedeelte van de eileider, waar binnen enkele uren zich vier afwisselend dikke en dunne lagen eiwit over de eierdooier vormen. Bij de eerste laag worden de hagelsnoeren gevormd, dit zijn de strengen waarmee de eierdooier aan de eierschaal vastzit en in het midden van het ei gehouden wordt. In het volgende gedeelte van de eileider worden eidooier en eiwit gewikkeld in twee sterke, dunne vliezen die bijna geheel aan elkaar vastzitten. Er is één open plekje, waar zich later een luchtbel zal vormen om het kuiken van de eerste ademteugen te voorzien. De vliezen dienen voornamelijk als bescherming tegen bacteriën. Gedurende de volgende vijf uur wordt het ei opgepompt met water en zouten die uit de eileiderwand door de vliezen in het eiwit gevoerd worden. Het draaien van het ei gaat nog door in het laatste deel van de eileider.

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersAls daarna de schaalafzetting begint, worden de vliezen strak gespannen, doordat het eiwit nog wat vocht opneemt. Aan de zijkanten wordt het ei daarbij ingedrukt door de cilindervormige eileider. Zo ontstaat de kenmerkende cirkelvormige doorsnede van het ei. De uiteinden gaan bol staan door de spanning van de vliezen. De bolvorm ontstaat vanzelf. Het is de vorm waarbij de spanning gelijkmatig over het vlies wordt verdeeld. De vorming van de eischaal duurt ongeveer veertien uur. De schaal bestaat voor ongeveer 4% uit eiwit en voor 95% uit calcium-carbonaat. Een groot gedeelte van deze benodigde kalk wordt uit de botten van de kip gehaald! In de eigang wordt de kleurstof van de eischaal gemaakt en aangebracht. Als laatste komt er een soort wasachtige laag om het ei, waardoor vochtverlies wordt tegengegaan. In de schaal zitten tienduizend luchtgaatjes. Door die gaatjes komt zuurstof in het ei.  Zonder de poriën zou het kuiken verdrinken.

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersOp het plaatje hieronder zie je hoe er zich een kuiken ontwikkelt in het ei.

ei.jpg picture by deklubkraaiers

 

 

 

 

  Ei-weetjes

 wiebelei.gif picture by deklubkraaiersDe kleur van het ei hangt af van het ras van de kip. Een kip met witte oorlellen geeft witte eieren. Een kip met rode oorlelllen legt bruine eieren. Een araucana kip geeft blauwachtige tot groene eieren.

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersDe kleur van de dooier heeft te maken met het kippenvoer. Als dat uit veel groenvoer bestaat, dan zijn de eidooiers oranjegeel. Krijgt een kip eten met weinig kleurstof (zoals graan), dan worden de eidooiers lichtgeel.

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersHet wit van een ei is vrij van cholesterol, de eidooier daarentegen bevat gemiddeld 200 mg cholesterol. De dooier is een goede bron van ijzer, choline, foliumzuur, de vitaminen B2 en B12 en van de vetoplosbare vitaminen E en D.

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersHoe verser, hoe beter ? Geldt niet voor eieren want pas drie dagen na de leg ontwikkelen de eieren hun volledige smaak.

 

Eitjes om van te smullen...

Hoe bewaar je de kippeneieren? 

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersSchone eieren zijn langer houdbaar dan eieren waar nog vuil aan zit. Door de poreuze schaal kunnen immers gemakkelijk bacteriën het ei binnendringen.   Leg eieren niet dicht bij gerookte vis, knoflook of ander sterk ruikende levensmiddelen. Eieren kunnen door de poreuze schaal heel gemakkelijk geur en smaak van dergelijke producten overnemen.  Bewaar eieren met de punt naar beneden, zo blijft de dooier het best op zijn plaats. Eieren moeten met het luchtzakje naar boven worden bewaard, anders gaat de lucht naar boven en raakt het vlies los. Bewaar eieren liefst niet langer dan twee tot drie weken op een koele en donkere plaats.

 

Zin in een eitje? Klik hieronder voor een site met heerlijke recepten...

omkaderdei.jpg picture by deklubkraaiers

  

Hoe herken je een vers ei?  

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersDe versheid van een ei heeft alles te maken met de grootte van de luchtkamer. Als een ei ouder wordt, verdampt er vocht doorheen de eischaal en wordt de luchtkamer bijgevolg groter. Doordat de luchtkamer groter is gaat een ei vlugger drijven in zoutwater. Een vers ei in een kom met zout water (1l water en 100 gr zout) zal plat op de bodem blijven liggen. Hoe ouder het ei, hoe meer de stompe kant naar boven komt. Is de luchtkamer reeds groot (na ongeveer 6 weken) dan kan het ei zelfs drijven.

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersJe kan een oud ei ook herkennen door het zachtjes te schudden. Doordat de luchtkamer groter is gaat de inhoud klotsen. Bij een vers ei hoor je niets.

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersEen ei is vers als het licht erdoor schijnt, de dooier niet duidelijk zichtbaar en niet erg beweeglijk is en de luchtkamer nog klein is. Je kan hiervoor een zaklamp gebruiken.

wiebelei.gif picture by deklubkraaiersBij het breken zal een vers ei een bolronde, stevige dooier en veel stevig eiwit hebben dat weinig uitloopt.

 

 

de kippentuin